Maandelijks artikel OZG: Zorg voor kwetsbare ouderen

Winschoten

Het Ommelander Ziekenhuis Groningen geeft maandelijks een kijkje achter de schermen van het ziekenhuis. Dit keer vertellen Elly Koerts en Gea Arkema, verpleegkundig consulenten Geriatrie, over ouderengeneeskunde.

Ouderen vormen door de toenemende vergrijzing een aanzienlijk deel van de bevolking. Van alle patiënten die in het Ommelander Ziekenhuis worden behandeld, zijn ruim 60 procent ouderen, waarvan de helft kwetsbare ouderen. Elly Koerts en Gea Arkema verlenen specifieke zorg aan deze groep patiënten. Een ziekenhuisopname vormt voor veel kwetsbare ouderen een risico vanwege de verhoogde kans op complicaties. Denk bijvoorbeeld aan een infectie, ondervoeding, acute verwardheid (delirium) of vallen. Veel van deze complicaties hebben tot gevolg dat oudere patiënten functioneel of verstandelijk achteruit gaan. Herkennen “Het vroegtijdig en systematisch herkennen van deze problemen is een eerste noodzakelijke stap”, vertelt Elly Koerts. “De zorg is er met name op gericht om onbedoelde schade te voorkómen en eventueel functieverlies na een opname te verbeteren. Bij een grote groep ouderen die in het ziekenhuis verblijven, ontstaat als gevolg van een opname onherstelbaar functieverlies. In de literatuur wordt zelfs geschreven over 30 tot 60 procent functieverlies. Dit betekent dat patiënten na een ziekenhuisopname minder goed in staat zijn om zelfstandig activiteiten te verrichten. In het dagelijks leven leidt dit tot meer afhankelijkheid, waardoor de zelfredzaamheid en het zelfstandig wonen van deze ouderengroep worden bedreigd.” Gea Arkema: “Wij hebben speciale cursussen gevolgd op het gebied van ouderengeneeskunde (geriatrie). We adviseren over de verpleegkundige zorg die noodzakelijk is bij de begeleiding van de groep kwetsbare ouderen. Door gedragssignalen bij ouderen te observeren, te onderkennen en bespreekbaar te maken, proberen we samen de problemen aan te pakken. Ook ondersteunen wij zowel familieleden als verpleegkundige teams met uiteindelijk het doel de zelfredzaamheid van ouderen zoveel mogelijk te bevorderen. Ook een goede nazorg bij ontslag is een aspect dat bij ons werk komt kijken. Verder maken wij door scholing ook ouderenmishandeling in het ziekenhuis meer herkenbaar.” Ouderenmishandeling Ouderenmishandeling komt veel voor en wordt nog vaak vergoelijkt, ook door de slachtoffers zelf. “Bij ouderenmishandeling gaat het om persoonlijke en professionele relaties die vaak te maken hebben met een (toenemende) zorgafhankelijkheid van de oudere”, gaat Elly Koerts verder. “Het hoeft niet altijd mishandeling te zijn. We zien vaak dat een veel voorkomende oorzaak overbelasting is. De zorg is dan teveel geworden of de zorgbehoefte is groter dan de mantelzorger kan bieden. Ook kan langdurige werkloosheid, moeilijkheden op het werk, relatieproblemen of schulden, ouderenmishandeling in de hand werken. Door onwetendheid, onmacht, overbelasting of onkunde brengt de betrokken mantelzorger de oudere schade toe. Niet altijd is er sprake van opzet, maar vaker van ontspoorde zorg.” Seniorvriendelijk ziekenhuis Het Ommelander Ziekenhuis streeft er naar het keurmerk Seniorvriendelijk ziekenhuis te behalen. Dit houdt in dat het ziekenhuis wordt aangepast naar de wensen en behoeften van kwetsbare ouderen. Ouderenmishandeling moet uit de schaduw. Dit kan door patiënten structureel te screenen en problemen via een professionele aanpak proberen op te lossen... Voor reacties op dit artikel: communicatie@ozg.nl.

Auteur

Arjan Brondijk