Bekoorlijke kariatiden van Pand Kok in Winschoten komen niet meer uit de verf

Winschoten

Erfgoedvereniging Bond Heemschut is geschokt door de schilderbeurt die de twee zogenaamde kunststenen kariatiden en andere elementen van het Pand Kok in Winschoten onlangs hebben ondergaan. Het pand is, volgens de bond, onherstelbaar beschadigd.

Het pand Kok, gebouwd in 1897, is één van de fraaiste voorbeelden van de laatnegentiende-eeuwse eclectische stijl uit de provincie Groningen en als zodanig een rijksmonument. De twee bijzonder verfijnde zuilen, in de vorm van vrouwenfiguren die de fraaie erker op de eerste verdieping ondersteunen, zijn in neoclassicistische stijl uitgevoerd in kunststeen. Kunststeen werd na de uitvinding van portlandcement in de loop van de 19e eeuw steeds populairder als imitatie van zandsteen. Afbreuk aan de uitstraling De schilderbeurt, die niet voorgelegd is aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de gemeente Oldambt, doet bijzonder veel afbreuk aan de uitstraling van het pand, dat eind jaren negentig na aandringen van onder andere de Bond Heemschut met grote zorg gerestaureerd is. Woningbouwvereniging Acantus, eigenaar van het pand aan de Blijhamsterstraat, heeft in 1999 zelfs een boek uitgegeven over de geschiedenis en restauratie van het complex met de titel 'Als karyatiden konden vertellen'. Mr. Pieter van Vollenhoven kwam als voorzitter van het Nationaal Restauratiefonds speciaal voor het pand twee keer naar Winschoten: zowel voor de start van de werkzaamheden aan het woon-, winkel- en fabriekscomplex als voor de opening ervan. Met deze actie heeft de provincie nu ook een affaire waarbij een monument mogelijk onherstelbaar is geschilderd: vorig jaar is met het consulaat van Angola in Rotterdam iets dergelijks gebeurd. Het zal moeilijk worden de verf te verwijderen, daar de verf in de kunststeen trekt. Verwijdering kan daarom gemakkelijk tot beschadiging van de ornamenten leiden, die de afgelopen 119 jaar de tand des tijds overigens opmerkelijk goed hebben doorstaan. Navraag bij woningbouwvereniging Acantus heeft nog geen duidelijkheid opgeleverd hoe dit kon gebeuren. Hopen op krachtige reactie Het pand stond ingepland om pas volgend jaar geschilderd te worden. Heemschut heeft het voorval bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en de afdeling monumenten van de gemeente Oldambt aangekaart en hoopt op een krachtige reactie.

Auteur

Arjan Brondijk