De witte vrouwen krijgen hun plaats weer terug in Winschoten

Winschoten

Het Winschoter stadsbestuur heeft het betaamd vier zogenaamde driften in de Langestraat van een naam te voorzien. Het onoplettende winkelende publiek of de wandelaar die bij toeval in de drukste winkelstraat belande zal er nooit bij hebben stilgestaan maar de vier driften of gangen die de Langestraat naar de Venne verbinden hadden tot voor kort geen naam.

Daar is nu op initiatief van de gemeente Oldambt verandering in gekomen en deze actie staat onlosmakelijk in rechtstreeks verband met het streven de Winschoter binnenstad als trots van de molenstad een nieuw leven in te blazen. Dat kan nu volop nadat enkele curieuze varianten buiten de binnenstad als de bazar en de outlet om uiteenlopende redenen niet haalbaar bleken. Recht doen Probleem van het plan van de gemeente was uiteraard een dusdanige naamgeving voor de driften of stegen toe kennen die recht zouden doen aan de plek maar ook aan de historie van Winschoten. In zo’n geval is uiteraard de Stichting Oud Winschoten de te benaderen partij want Robert Jalink en Bert Smit weten als geen ander alles over de historie van hun geliefde stad. Beide heren hebben de gemeente Oldambt op het goede spoor gezet en aanwijzingen gegeven die de naamgeving van de driften recht zou doen. Vanaf de HEMA zijn dit achtereenvolgens de Trekvaartdrift (tussen Mekka en Steps naar de Venne), de Koopsdrift (van Blokker naar de Venne), de Wittevrouwendrift (van kledingzaak WE naar de Venne) en uiteraard de Moushὅrndrift in het eerste deel van de Langestraat zoals door de stichtingmedewerkers nadrukkelijk betoont. Over dat begin van de Langestraat zijn overigens nogal wat disputen gevoerd in de afgelopen eeuwen want vele ingezetenen vinden het vroegere Hotel Dommering/Wissemann, nu Hema, het begin van de Langestraat en de straatnummering geeft hen daarin gelijk. Vanuit de Moushörnzijde staan de zaken er evenwel heel anders voor. Hier kwam je Winschoten binnen dus dat was het begin van de Langestraat. Het dispuut zal eerlijk gezegd wel nooit worden opgelost. Kijkend naar de benaming van de driften vallen gelijk twee zaken op. Allereerst de keuze voor het woord drift. Volgens van Dale is een drift, behalve een hele hoop andere zaken waarbij zelfs Freud om de hoek komt kijken, een synoniem voor steeg en dat is een weg waarlangs men vee drijft of mag drijven. Nauw straatje Dat spreekt niet echt tot de verbeelding voor de nu benoemde driften. Bij steeg kom je de volgende omschrijving tegen dat meer hout snijdt: een nauw straatje in een stad: een smalle, nauwe steeg, spreekwoordelijk: men moet straten voor of uit stegen kennen. Daarnaast heb je ook nog het fenomeen gang en dat maakt het nog spannender want dat is een van weerszijden geheel of gedeeltelijk besloten en veelal overdekte weg, waarlangs men van de ene plaats naar de andere kan komen, een synoniem voor doorloop, hoewel het hier dan weer een ondergrondse gang betreft. De keuze van de gemeente is dus op drift gevallen. Het andere punt dat opvalt is de benaming van de vier driften. Die sluiten inderdaad naadloos aan bij de geschiedenis van Winschoten. Kijk naar de Witte Vrouwenstraat, een directe verwijzing naar de straat die nu Langestraat heet maar eens als Witte Vrouwenstraat bekend stond. Dan de Trekvaartdrift, een verwijzing naar de tijd dat er nog water door de stad stroomde en de trekvaart het middel was de trekschepen, getrokken door een paard, via de Binnen- en Buiten-Venne in het centrum of in de Oosterhaven te krijgen. Een naam als Trekweg refereert daar nog steeds aan. De Moushörndrift, voorkomende uit de naamgeving van het eerste deel van de Langestraat, in de volksmond als Moushörn aangeduid naar het oorspronkelijke Moeskerhorn. Koopsdrift En dan is daar nog de naam Koopsdrift dat op het eerste gezicht niet echt voor de hand ligt maar duidelijker wordt door de historie van de plek. Aan de Koopsdrift aan de Vennekant zat vroeger de firma Koops, een bedrijf dat onder de naam Tobias Koops Stoomfabriek in 1795 werd opgericht. De firma handelde in lakken en vernissen en adverteerde met de slogan ’Handel in verfwaren, kwasten en penselen’. Het huis dat verrees aan de Venne was zowel woonhuis als bedrijf waar de verfwaren werden verhandeld. Reeds vanaf vroeger tijden werd de doorgang naast het huis vanaf de Langestraat aangeduid als Koops’ drift. Koops had ook glazeniers in dienst die werkten met glas uit Tsjecho-Slowakije. Naaste concurrent Addens zat schuin tegenover Koops aan de Venne. De panden van zowel Koops als Addens werden in de jaren zeventig gesloopt. Zo is de naamgeving van de driften in Winschoten verklaard. Let wel, Kleine Boschstraat blijft zo heten met 'sch', in tegenstelling tot grotere broer Bosstraat, de Kostersgang blijft de Torenstraat met de Venne verbinden, net als de Kerkstraat de Torenstraat met het Marktplein verbindt. De Vissersdijk blijft uiteraard hetzelfde of je het nu met of zonder 'sch' schrijft.

Auteur

Arjan Brondijk