Jubilerende stichting zet Winschoter begraafplaats op de kaart

Winschoten

De oude begraafplaats aan de Hofstraat telt zo’n 9000 graven die momenteel voor zover mogelijk door vrijwilligers van de Stichting Oud Winschoten in kaart worden gebracht en gedigitaliseerd.

Het is de tweede fase van het project Kerken in het Groen dat zo’n acht jaar geleden begon onder auspiciën van Stichting Landschapsbeheer Groningen. Oorspronkelijk was dat project bedoeld voor het herstel van kerkterreinen in de provincie Groningen maar daar kwamen allengs ook (joodse) begraafplaatsen bij. De gemeente Oldambt anticipeerde op het project samen met de Stichting Oud Winschoten en via Landschapsbeheer werd subsidie verkregen. Met dat geld werd het mogelijk oude grafmonumenten en funderingen te restaureren, losliggende platen te lijmen, te zorgen voor nieuwe belettering op de grafstenen en ook het groen op het terrein aan te pakken. Oud Winschoten Vrijwilligers van de Stichting Oud Winschoten gingen en gaan nog steeds op de zaterdagen aan de slag en hebben inmiddels wat moois neergezet op de begraafplaats die in 1829 werd aangelegd en tot enkele decennia geleden nog in gebruik was. Nu is de tweede fase aan de beurt waarbij wederom vrijwilligers van Oud Winschoten ingezet worden om alle teksten op de graven te noteren en te documenteren. Alle verkregen gegevens worden vervolgens gedigitaliseerd. Bij de registratie kan uiteraard worden teruggevallen op de registerboeken die destijds de gemeente Winschoten nog heeft bijgehouden, alleen zijn de gegevens verre van volledig. Er is echter goede hoop dat het grootste deel van de 9000 graven op deze wijze in kaart worden gebracht hoewel het natuurlijk ook mogelijk is dat er geen enkele registratie bij een graf kan worden gevonden. Bert Smit van de Stichting Oud Winschoten heeft goede hoop de registratie in de zomer van dit jaar te kunnen afronden. Daarna kunnen de ingeklopte gegevens digitaal worden geraadpleegd via de site van de stichting maar ook op de site van de gemeente Oldambt. Stichting Oud Winschoten viert dit jaar haar 40-jarig jubileum en ziet participatie in het project als een onderdeel die past bij haar doelstelling die als volgt is omschreven: 'De stichting stelt zich ten doel belangstelling te wekken en de instandhouding van die belangstelling te bevorderen voor alles wat betrekking heeft op de historie van de gemeente Winschoten'. Link met geschiedenis In het specifieke geval van de begraafplaats aan de Hofstraat is de link met de geschiedenis van Winschoten snel gemaakt, want hier werd vanaf 1829 tout Winschoten begraven. Daarnaast kleeft er ook een hele historie aan de aanleg van de begraafplaats en de ernaast ingerichte joodse begraafplaats. De deelname van Oud Winschoten sloot ook prachtig aan bij de oorspronkelijke opzet van Landschapsbeheer Groningen dat zich ook ten doel had gesteld in kaart te brengen welke belangrijke en/of historische personen voor Winschoten er begraven lagen en te inventariseren welke grafmonumenten die wat betreft vormgeving of bouwstijl, bijzondere symboliek, opschrift en materialen de moeite van het behouden waard zouden zijn. Die opzet blijkt geslaagd want tijdens de werkzaamheden werden enkele grafstenen van de familie Post ontdekt waaronder die van de eerste burgemeester van Winschoten Eisso Post. Hij was van 1808 tot 1836 eerste burger van de stad. De zerken kregen hun plek op het kerkhof terug inclusief nieuwe fundering na eerst intensief te zijn behandeld bij Natuursteenbedrijf de Weijs, de oudste steenhouwerij van Winschoten. In de provincie Groningen staan ook de joodse begraafplaatsen de komende zomer hoog op de agenda. Een groep vrijwilligers van de christelijke Stichting Boete en Verzoening zal dan namelijk helpen bij het opknappen van een viertal joodse begraafplaatsen waarvan Groningen nog 25 in 21 plaatsen kent. Acht daarvan, gelegen in Bad Nieuweschans, Winschoten, Zuidbroek, Veendam, Kolham, Hebrecht, Farmsum en Kolham verkeren in een slechte staat en dit jaar pakt de Stichting Boete en Verzoening in samenwerking met en onder coördinatie van Landschapsbeheer Groningen vier begraafplaatsen aan. In een later stadium zullen de andere vier volgen. Nederlands Israëlitisch Kerkgenootschap Het Nederlands Israëlitisch Kerkgenootschap (NIK) beheert alle joodse begraafplaatsen in Nederland, in plaatsen waar geen kehilla of kille (joodse gemeenschap) is die deze taak verricht. De provincie Groningen reserveerde vorig jaar reeds 150.000 euro voor de herstelwerkzaamheden aan de begraafplaatsen. Voor de joden is de begraafplaats een heilige plek, ook wel aangeduid als Bet Chajiem (huis van het leven), Bet Olam (huis van de wereld) of Bet Kevarot (huis der graven).

Auteur

Arjan Brondijk