Artikel OZG: Antibiotica resistentie, een probleem voor iedereen

Winschoten

Het Ommelander Ziekenhuis Groningen (OZG) geeft maandelijks een kijkje achter de schermen van het ziekenhuis. Dit keer vertelt Marja van der Werf, deskundige Infectiepreventie, over besmetting met de MRSA-bacterie.

We hebben het allemaal wel eens: een ontsteking. Ons lichaam is niet altijd in staat om een ontsteking snel of goed te genezen. Een antibioticum is dan een geweldig geneesmiddel dat meestal snel en afdoende helpt. Maar tegenwoordig is dat niet meer zo vanzelfsprekend. Diverse bacteriën zijn nl. ongevoelig voor meerdere soorten antibiotica geworden. Deze bacteriën noemen we Bijzonder Resistente Micro-Organismen (BRMO). Enkele voorbeelden zijn MRSA, ESBL, VRE, MRSA, CPE. Het meest bekend is de MRSA: een huidbacterie, die in de neus, keel of bij de anus kan voorkomen. De overige BRMO-soorten vinden we vooral in de darmen. Hebben we deze resistente bacteriën in ons lichaam, dan zijn we BRMO-drager. Een drager is niet ziek, maar kan deze resistente bacteriën wel verspreiden naar anderen. Krijgt een drager een ontsteking met een BRMO, dan is deze moeilijk te behandelen.

“Het grootste risico op verspreiding vindt plaats in de zorg”, vertelt Marja van der Werf. “Dat kan via de handen van een zorgverlener of via vuile materialen en soms via de lucht. Sommige bacteriën kunnen namelijk langere tijd buiten ons lichaam overleven. Om deze overdracht te voorkomen wrijven alle medewerkers heel vaak hun handen in met handalcohol. Ook is een goede schoonmaak van materialen, de kamers en het sanitair heel belangrijk. Patiënten hebben minder weerstand en kunnen zo, na een besmetting, ook weer drager worden. Soms lopen meerdere patiënten in een ziekenhuis een BRMO op, omdat een drager niet bekend was. Dat leidt tot sluiting van afdelingen en afzegging van operaties. Dat willen we in ons ziekenhuis natuurlijk voorkomen en daar hebben we uw hulp bij nodig.”

Vragenformulier bij afspraak polikliniek
Marja: “Mensen weten vaak zelf niet dat ze drager zijn. De kans is groter bij bepaalde groepen, bijvoorbeeld bij een eerdere opname in een buitenlands ziekenhuis. Met een vragenformulier (die altijd met de afsprakenbrief wordt meegestuurd) voor poliklinisch bezoek, hopen wij inzicht te krijgen of een patiënt mogelijk BRMO-drager is. De antwoorden worden in de computer ingebracht. Is een vraag met ‘ja’ beantwoord, dan vragen wij de patiënt vooraf telefonisch contact met ons op te nemen. De polimedewerker bepaalt vervolgens aan de hand van een aantal vervolgvragen, of er inderdaad sprake is van een risicogroep. Is dit het geval, dan neemt de polimedewerker de extra noodzakelijke maatregelen. De arts en de assistent dragen speciale kleding en de ruimte krijgt naderhand een grote schoonmaakbeurt."

"Pas na laboratoriumonderzoek weten we zeker of iemand MRSA- of BRMO-drager is. Dit onderzoek omvat uitstrijkjes van de slijmvliezen van neus, keel, rond of in de anus. Dat gebeurt als iemand uit een risicogroep wordt opgenomen. Bij een opname plaatsen we de patiënt die drager is op een éénpersoonskamer in isolatie. Dit is soms vervelend, maar beschermt medepatiënten tegen het risico op besmetting met een resistente bacterie", aldus Marja van der Werf.

Is het gebruik van desinfecterende zeep en chloor thuis nodig?
“Wellicht denkt u dat een desinfecterende handenvloeistof en in bepaalde gevallen een specifiek ontsmettingsmiddel thuis ook nodig is. Nee, dit is niet nodig. Het is zelfs onwenselijk als u verder gezond bent. In veel ontsmettingsmiddelen zitten stoffen die tot resistentie kunnen leiden. Dat is dus het paard achter de wagen spannen. In de thuissituatie leven we in evenwicht met onze eigen micro-organismen. Ook is het voor ons immuunsysteem goed om regelmatig in contact te komen met nieuwe micro-organismen van buiten, zoals die door kinderen en huisdieren in ons huis terecht komen. Het houdt ons immuunsysteem scherp. Goed schoonhouden van de keuken, afvalbakken en het sanitair is voldoende om thuis de bacteriën de baas te blijven.”


Auteur

Arjan Brondijk Redacteur