'Laat een bij vooral met rust en blijf zelf ook rustig'

Ommelanderijk

Helemaal achteraan op Ommelanderwijk, in een nog te verbouwen boerderij, woont Jack Zijlstra. Zeventigjarige Jack is sinds zijn achtste jaar imker, zit vol wetenswaardigheden over bijen en beschikt over een gezellige hoeveelheid vertel-capaciteit.

Zijlstra is zo’n beetje in 'het vak' gerold doordat vader en opa imker waren. Op zijn achtste kreeg hij zijn  eerste volkje en gaandeweg leerde Zijlstra  steeds een beetje bij. Vanaf zijn veertiende heeft hij langdurig voor de volken van zijn vader gezorgd omdat die ziek was.

Ben je wel eens door een massa bijen aangevallen?

Ja, en toen bleek dat ik allergisch ben voor bijensteken. Ik had mijn beschermende kleding wel aan maar mijn laarzen nog niet en toen ik de kast openmaakte om ze alvast voor te bereiden op mijn aanstaande kijk-moment, vielen ze aan op mijn enkels. Ik heb een poosje bewusteloos achter de kasten gelegen en sindsdien ben ik toch iets voorzichtiger. Normaal gesproken wordt een mens steeds minder gevoelig voor bijensteken, maar ik ontwikkel een steeds zwaardere allergie.

Er zijn toch trucjes om bijen rustig te houden?

Je kunt ze verjagen met rook, een pijp behoort ook tot de standaardbescherming. Bijen worden agressief van de geur van alcohol en parfum. Ook van snoetenpoetsers en billendoekjes, trouwens.

Het afpakken van de honing wordt nog wel eens gezien als dierenmishandeling. Wat vind je daar van?

Ik heb een paar jaar lang geen honing ‘geoogst’ omdat ik dacht dat de natuurlijke wijze het beste zou zijn voor de bijen. Ik heb ook jarenlang wel honing afgenomen en dat heeft niet geleid tot merkbare verschillen in ontwikkeling van het bijenvolk. Een bijenvolk heeft ongeveer 15 kilo voeding nodig om de winter door te komen. In een kast kan tot 60 kilo honing zitten. Je zou dus ook een deel kunnen laten zitten, dan hoef je niet bij te voeren met suikerwater.

Heb je door de hoge temperaturen extra honing?

Ja, dit jaar is uitzonderlijk. Ik heb 250 kilo honing geslingerd uit 6 kasten. In totaal heb ik 14 volken, een deel daarvan is nog te klein om honing van af te nemen. Ik heb ook een beetje zwarte honing. Dat halen de bijen bij bladluizen. Bladluizen produceren dat zelf en hele mierenvolken gedijen er ook op. Het wordt ook honingdauw genoemd en als je onder een lindeboom parkeert, merk je soms dat je auto plakkerig is van de honingdauw.

Vroeger was de imkerij een wat suffe hobby, tegenwoordig is het hip en worden mensen gestimuleerd zogenaamde bijenbloemen te poten.

Ja, ook op balkonnetjes en op de terrastafel. Flauwekul! Bijen worden vooral enthousiast van grote hoeveelheden beschikbaar stuifmeel. Een enkel bloemetje is nauwelijks interessant. Als een bij een veld met bloemen ontdekt, laat ze door middel van de bijendans aan de rest van het volk weten waar ze moeten zijn. Het houden van bijen is veel intensiever dan men denkt. Een cursus is wel een goed idee, vind ik als niet opgeleide imker.

Bijendans?

De bij komt druk en enthousiast de kast binnen. Met het achterlijf schudt ze in de richting van de ontdekte nectarhemel, met het draaien van rondjes geeft ze de afstand aan en de mate van enthousiasme geeft aan om hoeveel nectar het ongeveer gaat.

Welk bijenras heb je?

Ik heb Buckfast-bijen. De meeste imkers in de regio houden Carnica-bijen en daarom laat ik mijn jonge koninginnen bevruchten op Ameland. Daar zit een bevruchtingsstation met raszuivere darren. Als een dar van een ander ras mijn koningin bevrucht, heb ik grote kans op een volk met verkeerde eigenschappen, zoals agressie.

Sommige mensen voeren bijen met suikerwater.

Dat is volslagen overbodig. Bijvoeren met honing is zelfs een erg slecht idee. Supermarkthoning kan allerlei voor bijen verkeerde zaken bevatten waar ze dood aan gaan, zoals Amerikaans vuilbroed. Laat een bij vooral met rust en blijf zelf ook rustig. Bange bijen prikken.


Auteur

arjan.brondijk