Fotografe Greeth Smit wordt als Nijschiereg Wicht geëerd met boek

Winschoten

Greeth Smit singneerde zaterdagmiddag het aan haar gewijde en door Wiebe Klijnstra geschreven boek bij boekhandel Nieborg in de Langestraat in Winschoten. Onder de titel Nieuwsgierig wicht heeft Wiebe het levensverhaal van fotografe Greeth Smit aan het papier toevertrouwt.

De titel komt niet uit de lucht vallen want het was de wijze waarop voormalig hoofdredacteur Simon van Wattum van de Winschoter Courant zijn pupil destijds typeerde en aansprak. Ze werd als zodanig ook door Van Wattum in een gedicht bedacht. De hoofdredacteur had er een oogje voor; hij beoordeelde zijn krachten feilloos op hun merites. Hij kon het weten want hij werkte tenslotte een aantal jaren met haar samen op de redactievan de Winschoter.

Levensverhaal

Auteur Wiebe ging daar in mee hoewel hij liever spreekt van het levensverhaal van een rusteloos meisje. Anarchistisch en vrij zou je het ook kunnen noemen. Dat blijkt ook uit de verdere wetenswaardigheden in de biografie waarin de levensverhalen van Greeth tot leven komen. Het moeten lange sessies zijn geweest waarin Wiebe de verhalen van Greeth naar boven heeft weten te halen. Het verhaal kon verder worden ingekleurd met de foto’s van Greeth zelf.

Greeth, eigenlijk Grietje, werd op 9 juli 1947 geboren als dochter van Christiaan en Antje Smit. Ze was van jong af een eigengereid kind en dat had ze niet van een vreemde wanneer je bedenkt dat moeder Antje Lich de woning in de  ekelderstraat, waar Greeth tot haar vierde woonde, eigenhandig had gekraakt. Ook ging Antje persoonlijk verhaal halen toen vader Chris een keer zijn loon bij de bakker waar hij werkte niet op tijd had meegekregen.

George Bodewitz

Greeth verhuisde op haar vierde naar de Oosterstraat waar ze een eigen tuintje kreeg. De Vierwindenbuurt waar ze kwamen te wonen was een echte volksbuurt met veel kleurrijke figuren als George Bodewitz, de dansleraar en visboer Chris Lich. Lief en leed werden er met elkaar gedeeld en de saamhorigheid was groot. De danslessen die ze had samen met zus Els bij Bodewitz kreeg bleken succesvol want Greeth won in 1964 in Zandvoort als ’Miss Schelp’ met het nummer The Twist van Chubby Checker de eerste prijs.

Op haar vijftiende kreeg ze een fototoestel waarmee ze alles wat los en vast zat in Winschoten fotografeerde. Als hulp in de huishouding bij verfhandel Koops voor negengulden per week kon Greeth verder sparen voor haar droom om naar de fotovakschool in Den Haag te gaan. Slapen kon ze tijdens haar stage bij haar zus die op Kasteel Oud Wassenaar werkte.

WVV

Na een tussenperiode als leerling-laborante bij foto Meijer kon ze als 17-jarige fotografe bij de Winschoter Courant aan de slag. Nu kon ze haar hobby in de praktijk brengen. Talrijke foto’s maakte ze bij de krant bijvoorbeeld van sportwedstrijden, ze zat steevast bij WVV vooraan, maar ook van de bevalling van drieling Knaapen of van de sloop van de watertoren. Mooie foto’s schoot ze ook van de brand bij Dommering in de zomer van 1967.

Ze verloofde zich met Bennie Groen, het beest van een drummer van de R-o-dys en later van Zen. Tijdens een vakantie in Hamburg leerde ze de Israëlische Mazal Moalem kennen op wie ze smoorverliefd werd. Ze verbrak haar verloving met Bennie, nam ontslag bij de Winschoter en trok eind 1969 met Mazal naar het beloofde land.

Golda Meïr

Ze geeft in het boek via haar foto’s een impressie van Israël, destijds het land van premier Golda Meïr, de controles, de soldaten op straat, en het leven daar. Het stel ging eerst wonen bij Mazals moeder Naomi in Herzliya Pituach in debuurt van Tel Aviv. Later huurden ze een zomerhuisje in dezelfde plaats. Beiden gingen in Tel Aviv aan de slag, Greeth bij een fotozaak en Mazal in de horeca. Greethe werd al gauw verteerd door de verstikkende jaloezie van Mazal en op een dag is het over: Mazal ging terug naar Duitsland, Greeth en Naomi achterlatend. Greeth bleef nog een tijd in Israël maar vertrok ook naar Hamburg waar ze via kennissen van Mazal bij Studio Hamburg kon gaan werken.

Les Humphries

Ze leerde er de grote Duitse sterren van die tijd kennen: Inge Meysel, Joseph Offenbach, zanger Les Humphries en zijn vrouw Dunja Rajter. Na Studio Hamburg ging ze bij de Hamburger Morgenpost aan de slag. Bij de Morgenpost kreeg ze de kans exclusieve foto’s te maken van een ramp bij de tunnel van de metro onder het Alstermeer. Die rapportage opende deuren en bracht haar ook in contact met Stern Magazine die de foto’s wilde.

Rote Armee Fraktion

Via die krant kwam ze ook bij de Prominenz over de vloer: Helmut Schmidt, destijds kersverse Minister van Defensie en zijn vrouw Loki. De hectische periode die ze meemaakte tijdens het links-extremistische van de Rote Armee Fraktion deed haar besluiten te gaan reizen; eerst naar Amerika en later naar Ierland met journaliste Inka Gottschalch. In de jaren tachtig keerde ze weer terug naar Nederland waar ze in De Lethe bij Bellingwolde is gaan wonen.

Het hele verhaal van de belevenissen van Greeth is op een meeslepende wijze verwoord door Wiebe Klijnstra. Zijn vrouw Annemieke heeft gezorgd voor de vormgeving en verzorging van het boek uiteraard gebruik makend van de foto’s van Greeth.

Wiebe Klijnstra, Nieuwsgierig wicht. De avontuurlijke wereld van Greeth Smit. Samenstelling/redactie: Wiebe Klijnstra. Boekverzorging/vormgeving: Annemieke Klijnstra. Druk: Scholma Bedum. Uitgave: Redhead communicatie Winschoten. Opdracht: Johan Poppen Fonds 2018 ISBN 978-90-825777-2-3. De kosten voor het boek zijn 15 euro.


Auteur

Arjan Brondijk Redacteur