Het verleden van Pekela: De tijd van toen, waar is ze gebleven?

Joop Bondrager en Henk Snakenborg, beheerders van de Facebookpagina De Roegbainders, tonen wekelijks oude beelden van Nieuwe of Boven Pekela. Dit keer Willem de Zwijger.

Op 31 oktober 1916 besloot de Raad der gemeente Nieuwe Pekela tot oprichting van een school voor meer uitgebreid lager onderwijs in deze gemeente. Een paar maanden later, 8 december 1916, hebben Gedeputeerde Staten van Groningen dit plan goedgekeurd.

In 1917 werd met de bouw van de school en de onderwijzerswoning begonnen op het perceel land tussen Volders en bakker Meijer vlakbij de marechaussee-kazerne en tegenover de enige jaren eerder gebouwde nutswoningen. De nieuwe school incluis onderwijzerswoning kostte de gemeente 34.972 gulden.

Leergierige jeugd

De school werd op 3 april 1918 betrokken door de leergierige jeugd en had drie lokalen van 6.50 bij 6.05 meter. Het eerste schoolhoofd was de heer K.S.G.D Heijt, de andere leerkrachten waren de heer Schaap en mejuffrouw Van der Werf. Men ging iedere dag naar school van half negen tot half twaalf en van half twee tot half vier. Op de zaterdag van half negen tot half twaalf.

Vanaf de beginperiode steeg het aantal leerlingen gestaag, doch in 1937 zit er echter goed de klad in, er gingen 18 leerlingen van school en er bleven slechts 46 over.

Met ingang van 1 juni 1934 werd de heer W.F.H Laret benoemd als hoofd der school met toen slechts 44 leerlingen. Hij werd op 1 oktober opgevolgd door Hendrik Dost. Simon van de Band en Alie Loerop waren de overige leerkrachten.

Oorlogsperiode

Gedurende de oorlogsperiode werden de lessen verzorgd door de heren Dost en Van der Band; zij gaven aan vier klassen les in twee lokalen. De twaalf examenkandidaten slaagden allen. In 1944 deed de heer Baje Nieuw Beerta zijn intrede in de school. Na de bevrijding door de Polen stroomde de school vol met leerlinge, de eerste klas zat bij de muren omhoog in het te kleine leslokaal.

Op 1 maart 1949 besluiten B en W van Nieuwe Pekela de school te verbouwen tot een onderwijsinrichting met vier lokalen, leraren kamer en toiletten die aan de eisen des tijds voldoen. De hele schoolbevolking moest verhuizen naar de school in wijk F (meester Dijkstra), het leegstaande distributiekantoor aan de Doorsnee en het gebouw achter de Baptistenkerk. In 1968 was er wederom een verbouwing de fietskelder werd handenarbeidlokaal. De laatste verbouwing was in 1978. Het teken- en handwerklokaal werden wederom verbouwd en in het souterrain werd een overblijfruimte gerealiseerd.

Willem de Zwijger ontkwam uiteindelijk niet aan een fusie, met de de Mavo in Nieuwe en Oude Pekela, en met de LHNO. Anno 2019 staat de school er nog, verscholen tussen struikgewas als een stille herinnering aan wat ooit was.