Klots - Het is oorlog (column David Stolk)

Een van mijn favoriete films aller tijden is de onvolprezen ‘Soldaat van Oranje’. Het is een van de films (naast Dirty Dancing) die ik nagenoeg letterlijk zin voor zin kan quoten. De laatste weken moet ik steeds denken aan een specifieke scene.

De gegoede bourgeoisie mept een balletje op de tennisbaan. De radio staat aan en Guus LeJeune (gespeeld door Jeroen Krabbé) luistert en hoort dat de Duitsers Polen zijn binnengevallen. “Oorlog! Het is oorlog!’ scandeert LeJeune over de tennisbaan. De rest van het gezelschap reageert laconiek en zegt dat Nederland toch wel neutraal blijft. ‘Wat is de stand? Fifteen-love!’

De vergelijking tussen de huidige crisis en de oorlog gaat in nagenoeg alles mank, maar de laconieke en eigenwijze houding kenmerkt wel het huidige gedrag van het volk in dit koude kikkerlandje. Een-ver-van-mijn-bedshow. Het zal onze tijd wel duren. Een laissez-faire houding. De door de literator Potgieter al bekritiseerde houding, de Jan Saliegeest.

Hoewel de overheid schijnbaar doortastend en voortvarend te werk gaat in de bestrijding van het virus, lapt Jan met de Pet de opgelegde maatregelen aan zijn laars. De Haagse markt lijkt drukker dan ooit, de stranden zien zwart van de mensen alsof het 6 juni 1944 is en Natuurmonumenten verzoekt ons dringend niet naar het bos te gaan. Paul Verhoeven was zijn tijd ver vooruit. In de film feestten de corpora door tot diep in de nacht terwijl de Duitse vliegtuigen met paratroopers overvlogen. ‘Ach, die gaan naar Engeland.’

Terwijl de dagen verstrijken lijkt het volk zich steeds meer te realiseren dat hun gedrag niet door de beugel kan. Steeds meer bekende Nederlanders raken ook besmet met het virus. Wellicht schept dat een soort bewustwording. ‘Als het al in RTL Boulevard of Shownieuws is, komt het wel heel dichtbij.’

Gelukkig is het geen oorlog. Daarvoor zijn de Duitsers te aardig geworden en de Russen te sluw. Maar de straten zijn leeg, de restaurants verlaten, de theaters gesloten, maar sommige winkels zijn nog open. De schappen zijn gelukkig weer voller aan het geraken. Er is nog niets op de bon. Zweden strooit nog geen witte broden uit over het land en ik heb gisteren nog 15 denier panty’s gekocht. In de aanbieding. Jarenlang zijn wij aangespoord te gaan hamsteren en dan doet het volk dat en masse. Je mag vervolgens maar met een persoon de grootgrutter naar binnen.

De oorlog duurde voor Nederland vijf jaar. Deze crisis is nu nog geen vijf weken oud. Roeptoeter Trump wil met Pasen weer open. Als het op dezelfde dag valt met Pinksteren zeker? Ik hoop toch van ganser harte niet, maar in de Nieuwe Wereld de Verenigde Staten, daar wordt het oorlog. Hun mazzel is dat Europa nog een rekening met de ‘States’ heeft te vereffenen. Een die al 75 jaar openstaat.