Akkerbouwers in Groningen in touw voor groenere landbouw

Veertig akkerbouwers in Noord- en Oost-Groningen gaan meedoen aan experimenten om de landbouw te vergroenen.

De proeven onder de naam Akkerbelt worden in Groningen gecoördineerd door het Collectief Midden Groningen en de Agrarische Natuurvereniging Oost-Groningen. Behalve boeren werken ook de Groninger waterschappen mee aan de plannen, die geruime tijd zijn voorbereid en mede door de Europese Unie worden betaald. In heel Nederland doen er negen collectieven mee.

In de omgeving van Slochteren en in kleigebieden in het noorden van de provincie wordt op een aantal akkers geëxperimenteerd met rustjaren en zogeheten zwarte braak. Dat betekent dat akkers een jaar lang niet worden bebouwd, maar ingezaaid met een ‘groenbemester’, een gewas dat de grond verbetert. Ook wordt gekeken naar verschillende manieren om de grond te bewerken door middel van ploegen, spitten en wiedeggen.

Hogere opbrengst

,,Je voegt iets extra’s toe aan de grond waardoor het gehalte aan organische stof omhoog gaat. Zo haal je de mineralen naar boven. Het idee is dat de plant die daarna komt daardoor een hogere opbrengst geeft’’, zegt Monique Spierings van het Collectief Midden Groningen. ,,Als pootaardappelen meer knolletjes zetten en vitaler zijn dan loont de pilot al gauw.’’

Op het ‘zand’ is het verhaal dit jaar anders, zegt Spierings. De groenbemester komt daar snel op en maakt het op die grond soms lastig de oude aardappelopslag te verwijderen. En die moet van het land af om ziekten en ongewenste uitgroei te voorkomen. ,,We zijn nog met elkaar aan het kijken hoe we dit oplossen. Misschien is er een andere groenbemester nodig.’’

Bij andere percelen in bijvoorbeeld Ter Wisch in Westerwolde worden de al langer bestaande akkerranden ingezaaid, met zadenmengsels die insecten aantrekken. Die kunnen op hun beurt plaagsoorten te lijf gaan en zorgen voor bestuiving van gewassen. Bijkomend voordeel is dat er zo ook voedsel is voor vogels zoals de patrijs, die het moeilijk heeft in de grootschalige landbouw.

Bloemen voor insecten

Op zand en klei moet je verschillend te werk gaan, zegt Spierings. ,,Op zand kan er eerder gezaaid worden en dan zijn er bloemen als je de insecten nodig hebt. Dit jaar kon er op de klei pas laat worden gezaaid en de luizen waren vroeg.’’

Bedoeling is dat behalve de opbrengst ook de bodem, biodiversiteit en waterkwaliteit er door de proeven op vooruit gaan.

Willen boeren in deze tijd, waarin ze steeds met nieuwe regels en voorschriften krijgen te maken, nog wel meewerken aan dit soort experimenten? ,,Sommige boeren lopen graag voorop. Ze zien dat het anders moet in de landbouw en willen graag meewerken aan onderzoeken om te kijken hoe dat kan. We hopen dan dat ze uiteindelijk andere boeren ook overhalen om mee te doen, als blijkt dat de proeven werken en een hogere opbrengst opleveren’’, aldus Spierings.