'Wedderbergen onmisbaar voor landschap en ecologie'

Het beekdal van de Westerwoldse Aa bij de brug in de Eltjo Mulderweg (Wedderbergenweg) is een unieke plek in Westerwolde, onmisbaar voor landschap en ecologie. Dat vinden Aart Jan Langbroek, voorzitter IVN Westerwolde-Oldambt en Fer Schipper, coördinator werkgroep Landschap en Biodiversiteit.

"Het gebied is landschappelijk bijzonder, omdat je daar het beekdal met zijn oeverlanden en een oude meander goed kunt overzien. De natuur is gevarieerd door het stromende water van de Westerwoldse Aa, met zijn natuurvriendelijke oevers, met hun bomen en moerasbosjes en met het brede oeverland. Het is een prachtige plek waar je echt van de natuur en het landschap kunt genieten."

Tegelijkertijd is het gebied kwetsbaar. Aan de oostzijde van de weg ligt een camping met nu nog langs de Westerwoldse Aa een breed oeverland. Het beekdal maakt deel uit van het Natuurnetwerk Nederland (NNN).

Natuurnetwerk van de Westerwoldse Aa

Het Natuurnetwerk van de Westerwoldse Aa is 80 klometer lang, van het Bargerveen tot aan de Dollard. Er is de afgelopen decennia hard gewerkt om het netwerk tot stand te brengen en om het watersysteem natuurlijker te laten functioneren. Het bestaat uit een aaneenschakeling van leefgebieden. Van zuid naar noord stroomt het water achtereenvolgens via de Runde als hoogveenbeek, de laaglandbeken Ruiten Aa en Westerwoldse Aa het Dollardestuarium in.

"Een dergelijke rijke aaneenschakeling van leefgebieden komt nog maar weinig voor in Nederland. We moeten daarom zuinig zijn op ons Westerwoldse systeem. De smalle strook in het beekdal bij Wedderbergen is kwetsbaar. Toch moet het een verbindingszone zijn tussen grotere kerngebieden in het NNN, zoals de Hoorndermeden en de Gaast. Voor vissen, zoogdieren, vogels, amfibieën en reptielen een waardevolle zone om te kunnen migreren, te foerageren en te gebruiken als leefgebied. Ingrepen die de natuurlijke en landschappelijke functies van dit kwetsbare gebied aantasten moeten worden vermeden."

Campingeigenaar

"Toch heeft de campingeigenaar het plan opgevat óók het oeverland als camping in te richten. Daartoe wordt het terrein opgehoogd en worden er watergangen gegraven, dat illegaal al is gebeurd. Voor de caravans worden verhardingen aangebracht en leidingen in de grond gelegd. Lantaarns worden geplaatst en een groot sanitair gebouw neergezet. De
bodem van het oeverland raakt onomkeerbaar beschadigd. Planten die bij het oeverleefgebied behoren komen niet meer terug, het landschap wordt onherstelbaar aangetast."

"Opmerkelijk is dat het oeverland al compensatiegebied was voor verloren gegane natuur door ingrepen van de camping elders in de Wedderbergen. Afspraken die daarover zijn gemaakt door de eigenaar zijn nooit nageleefd en de gemeente is in de handhaving ernstig tekort geschoten. Dat laatste is vooral opmerkelijk omdat de gemeente - zowel Bellingwedde vroeger als Westerwolde nu - zich graag profileert met haar Citta Slow-status."

Afzien van graven en bouwen

Alles pleit er volgens Aart Jan Langbroek en Fer Schippers voor om af te zien van graven, bouwen, verharden en verhogen van het oeverland langs de Westerwoldse Aa bij Wedderbergen. "Sterker nog, het landschap verdient het om hersteld te worden met als richtlijn dat plantengemeenschappen die bij vochtige oeverlanden horen zich kunnen ontwikkelen. En dat de inwoners van Westerwolde en toeristen kunnen genieten van het zeldzame beekdallandschap en dieren kunnen tegenkomen als bever, das, otter, rivierprik en ijsvogel.