Familieverhalen uit de Veenkoloniën

Uit het Moeras is een nieuw project van Dagblad van het Noorden. Op de website uithetmoeras.nl vertelt de krant familieverhalen uit de Veenkoloniën. Van kleinkinderen, overgrootouders en alles daartussen. Want een mens staat nooit op zichzelf.

Hieronder een fragment uit één van de familieverhalen. Wie nieuwsgierig is naar het uitgebreide verhaal en hoe het andere generaties en families is vergaan, kan verder lezen op www.uithetmoeras.nl.

‘Je kunt niet alleen rijk zijn in geld, maar in veel meer' - Fiona van Wattum (2000)

Of ze op televisie willen?

Fiona (17) kijkt haar moeder aan. Ze meent het echt. Televisiemakers van het tv-programma Brandpunt hebben gevraagd of ze mogen filmen bij hun thuis in Pekela. En of de kinderen dan ook in beeld willen.

Fiona twijfelt. Voor haar moeder is het belangrijk. Sinds ze is begonnen aan die opleiding voor ervaringsdeskundige in generatiearmoede is mama veranderd. Vroeger zag je aan haar dat ze het moeilijk vond dat ze haar kinderen niet alles kon geven. Dat ze zich schaamde.

Nu is het 2017 en vertelt ze openlijk over hoe het is om niet mee te kunnen doen met de rest van de wereld. Ze komt dan zo sterk over dat de buitenwereld denkt dat ze allang uit de problemen is. Dat is niet waar. Ze betaalt nog steeds schulden af.

Fiona kijkt om zich heen. Alle meubels in de kamer hebben ze gekregen van anderen. Een allegaartje. Rare kleuren. Moet dat op televisie? Ze geeft niet veel om spullen, maar met camera’s in haar eigen huis schaamt ze zich toch wel een beetje.

En wat moet ze dan zeggen? Die mensen van Brandpunt willen iets weten over armoede. Fiona gaat gewoon naar school, wil later een goede baan en een vrijstaand huisje en heeft zich eigenlijk nooit arm gevoeld.

Volwassenen kunnen veel verbergen. Als kind merkte ze nauwelijks dat haar ouders weinig geld hadden. Ze hadden bergen speelgoed en een schommel en een trampoline in de tuin. Natuurlijk wist Fiona wel dat ze niet alles konden kopen. Maar dat water, gas en elektriciteit werden afgesloten en deurwaarders kind aan huis waren had ze echt niet door.

Op de middelbare school deed Fiona meestal alsof ze al andere plannen had. Als er een uitje was dat ze niet kon betalen, als ze werd gevraagd om mee te gaan naar de film, als er een feestje was. Jammer, maar ze had al iets.

De cameraploeg van Brandpunt komt op 14 februari. Fiona zit naast presentator Henk van der Aa op de bank. Het is een beetje ongemakkelijk, maar het gaat. "Spullen stellen voor mij niet veel voor’’, zegt ze voor de camera. "Op de basisschool geloofde ik dat wel. Maar ik heb geleerd, ook door mama’s werk, dat je niet alleen rijk in geld kunt zijn, maar echt in veel meer.’’

Aan de andere kant van de presentator zit haar broertje Simon in zijn witte T-shirt. Hij vertelt dat kinderen wel eens zeggen dat hij arm is. "Maar dan denk ik bij mezelf, wij zijn niet arm want we kunnen elke dag eten, hebben elke dag stroom, dus dan noem ik ons niet arm.’’ Hun moeder luistert met een trotse glimlach. Ze zegt niets, maar op haar gezicht zie je altijd precies wat ze denkt.

Denk mee!
Uit het Moeras is een zoektocht. Komend jaar zullen we de website vullen met meer familiegeschiedenissen. Hulp, reacties, tips, kritiek en verhalen zijn welkom. Denkt u mee? Kom op donderdag 28 februari naar de presentatie bij weggeefwinkel Veur Noppes in Stadskanaal.